Hipoteka jest prawem, które pozwala zaspokoić bankowi swoje wierzytelności względem klienta zaciągającego kredyt na nieruchomość. W przypadku niewypłacalności bank przejmuje własność, czyli nieruchomość. Może ją sprzedać i w ten sposób pokryć swoje straty.
Hipoteka jest ustanawiana na jeden z trzech sposobów:
Hipoteka może powstać na każdej nieruchomości bez względu na jej rodzaj (gruntowa albo lokalowa) oraz osobę właściciela danego dobra. Hipoteka jest przypisana do nieruchomości, a nie do jej posiadacza.
Kredyt pod hipotekę udziela bank, który określa zasady, na jakich go przyznaje. Klient może jednak negocjować wysokość oprocentowania, wybrać rodzaj waluty i konstrukcję rat (malejące, stałe, spłata samych odsetek i później reszty, samego kapitału i później reszty, jednoczesna spłata odsetek i kapitału).
Kredyt hipoteczny jest długiem, który klient musi spłacić. Hipoteka istnieje do momentu uregulowania wszelkich należności względem banku. Nie jest więc prawem samodzielnym, tylko powiązanym z przedmiotem, który zabezpiecza (prawo akcesoryjne). Bez niego nie może istnieć. Wraz z uregulowaniem wierzytelności hipoteka zostaje zniesiona poprzez wpis do księgi wieczystej.